Tazwert
Yebda s lḥemd n Ṛebbi afesser n inumak n Leqran s tutlayt n Tmaziγt di tmezgida (lğameε) Alεatiq n Tizi-Wezu deg ass n Lğemεa (sem) 22 di Ṛemḍan 1422 h i ittmagaren 17 Bujembar 2001. Asirem nneγ di Ṛebbi d ameqṛan ad γ issifses asiweḍ n isenfaren agi:
1. Asufeγ n ufesser agi di tesfifin d iḍebsiyen.
2. Tira-s s tutlayt n Taεṛabt.
3. Tasuqilt -is γer tutlayin Taṛumit d Teglizit.
1. Anamek n wawal "Afesser"
1.1. Di tutlayt: abeggen d usegzi: yenn-d Ṛebbi: « yel tikelt m ara k-id-awin amedya, nekkni ad k-id nawi s lḥaq d wayen it yifen deg ufesser » Lfuṛqan 33.
Yenna-d diγen: « Nnezzel-ed fella-k leqran i waken ad sbegneḍ i yemedanen ayen id ittunezlen fella-sen ahat ad meyzen ».Nnaḥel 44 (Tizizwa).
1.2. Di trusi: D tamusni yettnadin deg leqran deg wayen yeεnan ayen yebγa ad d-yini sidi Ṛebbi s wayen yezmar leεqel n wemdan.
2. Azal n tussna ufesser
2.1. Timezṛiwt (tamusni) n tidet n taflest (l'Iman).
2.2. Timezṛiwt n izarafen n cṛeε.
2.3. Timezṛiwt n ubrid n Ṛebbi.
3. Tiwsatin n afesser
3.1. Ttefsir s lmâtur: Dayen id yusan di leqran neγ di Ssunna neγ deg wawal n Ṣṣuḥaba id yettbegginen lmeqṣud n sidi Ṛebbi.
Ger Ṣṣuḥaba yettwasnen deg ufesser agi
- Abu Bakṛ Ṣṣeddiq.
- Σumeṛ Bnu Lxeṭṭab.
- Σutman Bnu Σeffan.
- Σaliy Bnu Abi Ṭalib.
- Σabdu Llah Bnu Σabbas.
- Σabdu Llah Bnu Mesεud.
- Σabdu Llah Bnu Zubir.
- Abu Musa El Acεaṛi.
Ger idlisen yettwasnen deg ufesser agi
- Beḥṛu Lεulum (Lebḥaṛ n tussniwin) n l'Imam Ssameṛqandi.
- Tefsir leqran lεaḍim (Afesser n leqran) n Lḥafiḍ Bnu Katir.
- Dduṛ lmentuṛ fi ttefsuṛ bi lmâtuṛ (Tiwiztin ittuzuzren deg ufesser s lmâtur) n l'Imam Ssuyuṭi.
3.2. Tefsir s leεqel
S useqdec n ṛṛay d laεqel di tlisa n wayen ara teqbel tutlayt Taεṛabt d yiswiyen imeqranen n Lislam.
Ger idlisen yettwasnen deg ufesser agi:
- Mafatiḥ Lγayb (Tisura n lγib) n l'Imam Ṛṛazi.
- Tefsir n l'Imam Lxazin.
- Tefsir n l'Imam Nnasafi.
- Tefsir n l'Imam Lbayḍawi.
3.3. Afesser yesduklen ger l'mâtuṛ d laεqel
Ger asent:
- Tefsir lmanaṛ (afesser n lefnaṛ) n l'imam Muḥammed Racid Riḍa.
- Safwet Ttafasir (Ayen ifazen deg afesser) n l'imam Muḥammed Σali Ṣṣabuni.
4. Dacut webrid i neḍfeṛ deg afesser-agi?
4.1. Asdukel ger ayen iṣeḥḥan n lmâtuṛ d wayen ibanen n lmaεqul.
4.2. Abegen n tmenṭal n unezzel n leqran tid i-d ittbegginen inumak layat.
4.3. Asbegen n kra n temsal n tutlayt.
4.4. Abegen n izarafen n ccṛeei yellan di l Ayat.
5. Tabadut n leqran
Dawal n Ṛebbi ur nesεi tamtilt, id-ittunzlen γef sidna Muḥammed fella-s taẓallit Ṛebbi d slam-is, s tutlayt taεṛabt, i ittuεbeb Ṛebbi s ttilawa-ines, id yewḍen γerneγ s leḥfaḍa, ittwarun di nnesxat, i ibdan s tsuṛet n "Lfatiḥa"(taldayt), i ikfan s tsuret n "Nnas" (medden).
6. Leqran amekki d Leqran amadani
6.1. Leqran amekki: D win id ittunezlen di Mekka send lhiğra (inig nNnbi)- ittbeggin-ed tigejda n ddin.
6.2. Leqran amadani: D win id ittunezlen di lmadina sel lhiğra. ittbeggin-ed izarafen nlεibadat (tiwalluγin d lmuεamalatt).
- Llant 144 tsuṛtin di leqran.
- Llant 6236 n lAyat.
- Llan 1000 n inaḍen.
- Llan 1000 n ikacidaten (Nnawahi).
- Llan 1000 n iṛeggimen (lwuεud).
- Llan 1000 n isugaden.
- Llant 1000 teqqṣidin d isallen.
- Llan 1000 n yenzan (lemtul).
- Llan 500 n izarafen n leḥlal d leḥram.
- Llant 100 n layat n dduεâ.